Saudi-Arabië Bombardeert Yemen’s Havenstad Mukalla
Op dinsdag heeft Saudi-Arabië een aanval uitgevoerd op de havenstad Mukalla in Yemen, kort nadat een wapentransport uit de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) daar was aangekomen voor de separatistische krachten in het door oorlog geteisterde land. Volgens officiële verklaringen beschouwt Saudi-Arabië de acties van de VAE als “uiterst gevaarlijk”.
De luchtaanval volgde op dagenlange spanning over de vooruitgang van de door de VAE gesteunde separatistische beweging, de Zuidelijke Overgangsraad (STC). Ondanks de waarschuwingen uit Riyad heeft de Raad een verklaring afgegeven waarin hij het aanwezige UAE-gezag steun betuigt, terwijl andere bondgenoten van Saudi-Arabië hebben geëist dat de Emirati-troepen binnen 24 uur vertrekken uit Yemen.
Gevaren voor de Regionale Stabiliteit
De confrontatie riskeert een nieuw front te openen in Yemen’s decennia lange burgeroorlog. De strijdkrachten die tegen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen vechten, zouden elkaar in het land kunnen gaan bevechten. Yemen, dat al lange tijd te maken heeft met hongersnood en ziekte, wordt hiermee mogelijk verder in de chaos gezogen.
De spanningen tussen Saudi-Arabië en de VAE, die traditioneel op de Arabische schiereilanden buren zijn, nemen toe. De landen concurreren steeds meer om invloed, vooral in de bredere regio rond de Rode Zee en de geopolitieke belangen in Oost-Afrika.
Reactie van Analisten en Militaire Situatie
Mohammed al-Basha, een expert op het gebied van Yemen en oprichter van het adviesbureau Basha Report, voorziet een ‘gekalibreerde escalatie’ van beide zijden. Volgens hem zal de VAE-ondersteunde Zuidelijke Overgangsraad waarschijnlijk reageren door haar controle uit te breiden.
Hij voegt eraan toe dat de toevoer van wapens uit de VAE naar de STC, na de aanval op de haven, waarschijnlijk zal worden beperkt. Saudi-Arabië controleert immers het luchtruim boven Yemen en kan zodoende strengere maatregelen treffen.
Informatie over de Aanval en de Gevolgen
Volgens een mededeling van het door de staat gerunde Saudi Press Agency (SPA) kwamen de aanvallen na de aankomst van schepen uit Fujairah, een havenstad aan de oostkust van de VAE. De schepen zouden bewapening en militaire voertuigen hebben geleverd ter ondersteuning van de troepen van de Zuidelijke Overgangsraad.
De mededeling stelt dat de gebruikte trackingapparatuur op de schepen was uitgeschakeld en dat grote hoeveelheden wapens en voertuigen werden gelost nabij Mukalla.
De coalitievliegkracht voerde een gerichte luchtaanval uit op de wapens en militaire voertuigen die van de schepen waren gelost. Op dat moment was onduidelijk of er slachtoffers waren gevallen, en de situatie bleef onduidelijk over de precieze schade en mensenlevens.
De Politieke En Militaire Reacties
Later op dinsdag kondigde Yemen’s anti-Houthi-groepen een staat van alarm af en verbrak de samenwerking met de VAE, waarbij ze alle Emirati-troepen binnen haar grenzen wilden laten evacueren binnen 24 uur. Daarnaast werd de grens gesloten voor 72 uur, inclusief toegang tot luchthavens en zeehavens, tenzij toestemming werd gegeven door Saudi-Arabië.
De VAE heeft nog niet gereageerd op vragen van het persbureau AP. Een door de VAE gecontroleerde krant, The National, rapporteerde over de aanval. De satellietzender van de Raad toonde beelden van de nasleep, maar vermeed het tonen van de schade aan de voertuigen.
Specifieke Details van de Aanvallen
De aanval was gericht op een schip dat bekend staat als de Greenland, een roll-on roll-off-vrachtwagen dat uit St. Kitts werd geregistreerd. Analyse door AP bevestigde dat het schip op 22 december in Fujairah was en zondag in Mukalla aankwam. Het tweede schip is nog niet geïdentificeerd.
Beelden die later door Saudi-Arabische staatszenders werden uitgezonden, leken door een surveillancevliegtuig te zijn genomen en toonden voertuigen die van het schip naar een oefen- of stageterminal in Mukalla werden gebracht. De voertuigen lijken overeen te komen met die in sociale media-beelden.
Toekomstige Gevolgen en Regionale Impact
Mukalla ligt in de gouverneurslaag Hadramout, die recent door de Raad werd gecontroleerd. Het ligt ongeveer 480 kilometer ten noordoosten van Aden, dat sinds de inname door de Houthi-rebellen in 2014 de machtbasis is voor de door Yemen gesteunde oppositie.
Yemen grenst aan de Rode Zee en de Golf van Aden en deelt landgrenzen met Saudi-Arabië en Oman. Het conflict heeft al meer dan 150.000 doden geëist, waaronder burgers en strijders, en leidt tot een van de grootste humanitaire crises ter wereld, met tienduizenden extra slachtoffers door hongersnood en ziekten.
De Aanvallen en de Regionale Spanningen
De Houthi-beweging heeft recent ook schepen aangevallen in de Rode Zee, vooral in verband met de oorlog tussen Israel en Hamas, wat de regionale handel verder heeft verstoord.
De aanval in Mukalla volgt op een ander wapenaanval door Saudi-Arabië op vrijdag, gericht op de Zuidelijke Overgangsraad, die volgens analisten als een waarschuwing moet worden opgevat voor de separatisten om hun vooruitgang te stoppen en de gouverneurschappen Hadramout en Mahra te verlaten.
De Raad heeft daarnaast groepen uit Yemen, die voorstander zijn van een afscheiding van Zuid-Yemen, versterkt. Demonstranten eisen hernieuwde afscheiding en poging tot onafhankelijkheid.
Economie, Diplomatie en Regionale Verhoudingen
De acties van de separatisten zetten druk op de relaties tussen Saudi-Arabië en de VAE. Hoewel zij nauwe bondgenoten zijn binnen de OPEC en in economische zin, concurreren ze ook op invloed en zaken. Saudi-Arabië probeert buitenlandse bedrijven uit Dubai te halen, dat onder andere de Emirates en een belangrijke knooppunt is voor internationale arbeidskrachten.
Landgrensgeschillen en politieke conflicten bestaan al sinds het ontstaan van de VAE in 1971, maar de recente luchtaanvallen en de gestelde deadlines lijken de meest-serieuze confrontatie tussen de landen in jaren te vormen.
Bovendien zijn er nieuwe spanningen ontstaan door het conflict in Soedan, waar Saudi-Arabië en de VAE tegengestelde facties ondersteunen in de voortdurende oorlog in dat land.
Voor het eerst sinds lange tijd heeft Saudi-Arabië de voortgang van de Raad expliciet gekoppeld aan de Emirati-acties, wat het risico op verdere escalatie verhoogt. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Saudi-Arabië noemde de stappen van de VAE “uiterst gevaarlijk”.
De bondgenoten van de Raad reageerden niet op de waarschuwing en bevestigden hun steun. Tegelijkertijd erkende Israël Somaliland als onafhankelijke staat, wat de zorgen van de Houthi-beweging verder aanwakkert, die dreigden om Israëlische aanwezigheid in Somaliland aan te vallen.
