De eerste demonstratie van Flemming Almind
Op een koude, mistige dag in het centrum van Kopenhagen nam de militair Flemming Almind deel aan wat hij beschrijft als zijn eerste protest. Hij sloot zich aan bij duizenden Denen die zich verzamelden om hun oppositie uit te spreken tegen het beleid van de Amerikaanse regering onder leiding van Donald Trump, dat gericht is op het verwerven van Groenland. “Ik heb hier nog nooit eerder aan meegedaan, demonstreren, maar dit is voor mij erg belangrijk,” vertelde Almind, 57 jaar, aan NBC News. Hij zei dat hij de ontwikkelingen op de voet volgt en het gevoel heeft dat “ik iets moet doen.”
De omvang van de demonstratie en de sfeer
Op zaterdagmiddag verzamelden ongeveer 10.000 Denen zich op het stadhuisplein om hun frustratie over de retoriek van Trump te uiten. De aanwezigen bestonden uit ouders met jonge kinderen en ouderen. Sommigen droegen petten in de stijl van Trump’s ‘Make America Great Again’-petten, maar met de tekst “Make America Go Away” erop. Daarnaast zwaaiden ze met Groenlandse vlaggen en borden met de tekst “Hands off Greenland” (Blijf uit Groenland).
Uitingen van solidariteit en bezorgdheid
Een protestant, Susanne Kristensen, benadrukte het belang van steun aan Groenland: “We moeten Groenland steunen. We zijn Denen, Groenlanders zijn ook Denen, ondanks dat ze Groenlanders zijn. We moeten bij elkaar blijven.” Ze uitte ook haar vrees dat het uitspreken van kritiek op Trump in de media of op sociale netwerken ertoe kan leiden dat de Amerikaanse regering haar de toegang tot de Verenigde Staten ontzegt terwijl Trump aan de macht is. “Ik ga er niet heen zolang hij het is,” zei Kristensen.
De context van de protesten en internationale reacties
De demonstratie vond plaats kort voordat Trump nieuwe importtarieven aankondigde voor Denemarken en haar bondgenoten. Deze maatregel heeft Europees leiders geïrriteerd en dreigt een handelsoorlog opnieuw aan te wakkeren, ondanks het feit dat die al maanden met een akkoord was afgehandeld. Ondertussen eindigde een bipartiete Amerikaanse delegatie, die haar solidariteit wilde tonen met Denemarken, haar bezoek aan de hoofdstad. De delegatie ontmoette onder andere de Deense premier en andere belangrijke functionarissen uit zowel Denemarken als Groenland.
De bezoeken en hun betekenis
De groep van tien Amerikaanse parlementsleden, uit zowel de Kamer van Afgevaardigden als de Senaat, werd nauwlettend gevolgd door de demonstranten. Kristime Due, die bij het protest in Kopenhagen aanwezig was, vertelde dat “het een groot verschil maakt dat leden van het Congres komen luisteren.” Aangezien het bezoek kort opzegbaar was en bijna een tegenactie vormt op de uitspraken van de Trump-regering, worden de delegatieleden alom opgemerkt. Trump’s interesse in Groenland wordt uitgebreid besproken in de Amerikaanse en Deense media, en veel Denen spreken er dagelijks over.
De dialoog over de toekomst van Groenland
Senator Chris Coons (Democraat, Delaware) stelde dat de delegatie vooral probeerde te begrijpen wat de beste aanpak zou zijn om de retoriek te deïndividualiseren. Hij vertelde dat “de mensen in Denemarken erg bezorgd zijn, en de Groenlanders nog meer.” Hij noemde de toon van de White House-uitspraken “niet constructief.” Coons zei dat de delegatie onderling overlegt over de verstandigste stappen om de spanning te verminderen. Sommige leden willen niet hastig een symbolisch stemadvies geven dat mogelijk partijpolitiek gekleurd is. “Ik ben bang dat een te snelle stap te voorbarig zou zijn,” voegde hij toe.
De dreiging voor de NATO en historische banden
Gaat de VS daadwerkelijk Groenland innemen, dan zou dit de NAVO kunnen ondermijnen, waarschuwde Coons. “Dat zou de NATO kunnen verbreken,” zei hij. De Denen beseffen dat de alliantie in het verleden offers heeft gevraagd. Almind, de militair, herinnerde eraan dat de Denen in Afghanistan en Irak samen met Amerikaanse troepen dienden en dat het aantal slachtoffers relatief hoog was. “In hindsight, vraag je je af of het allemaal de moeite waard was,” zei hij tijdens het protest.
De houding van de Denen en de politieke gevolgen
Hoewel veel Denen hopen dat de Amerikaanse delegatie’s steun aan zal blijven resonate, is er scepsis of Trump bereid is van gedachten te veranderen. Protesteerteller Else Hatmann zei dat de delegatie “slechts twee Republikeinen bevatte, die Trump niet eens wil horen.” Lisa Murkowski (Republikein, Alaska), die eerder door Trump werd benoemd als iemand die nooit herkozen zou moeten worden, verdedigde de aanwezigheid van de Republikeinen en stelde dat “het niet de afwezigheid van Republikeinen is, maar de wil om te leren.”
De gesprekken en de zorgen van Groenlanders
Tijdens ontmoetingen met de Deense parlementariërs gaf de woordvoerder van de sociale democraten, Flemming Møller Mortensen, aan dat de discussies “vruchtbaar” en intensief waren. Mortensen uitte dat vooral mensen in Groenland zich bedreigd voelen. Aaja Chemnitz, een Groenlandse afgevaardigde, benadrukte dat “de onzekerheid een grote tol eist van haar volk.” Ze voegde eraan toe: “Groenland is niet te koop. Wat er nu op tafel ligt, is voor ons niet interessant; je kunt een land niet kopen.”
Pipaluk Lynge, ook Groenlands parlementslid, reisde naar Kopenhagen om deel te nemen. “Het was heel belangrijk voor ons om vanuit onze eigen stem te spreken, want we weten hoe het is thuis,” zei zij. “De kinderen maken zich zorgen, de volwassenen kunnen niet slapen.”
De militaire banden en de strategische belangen
Beide partijen onderstrepen de bereidheid van Denemarken voor meer Amerikaanse militaire aanwezigheid op Groenland. De VS heeft één militaire basis in het Arctische gebied, dat een kernrol speelt in het vroegwaarschuwingssysteem voor raketten sinds de Koude Oorlog. Deze basis, met relatief weinig troepen nu, werd in 2019 overgedragen aan de Space Force, onder Trump. Terwijl de drang van Trump om Groenland te bemachtigen de lange alliantie onder druk zet, uiten sommigen zorgen over de bredere gevolgen voor de NAVO. “Als de VS een van de dreigingen tegen Groenland waarmaakt, zou dat NATO kunnen verbreken,” stelde Coons.
De historische banden blijven bestaan ondanks spanningen
Almind benadrukte dat Denemarken in het verleden soldaten levert voor operaties in Afghanistan en Irak, en dat er veel offers zijn gebracht. “We vragen ons af of dat allemaal de moeite waard was,” zei hij. Hoewel de steun van de Amerikaanse delegatie hoop geeft, is er onder sommigen ook twijfel of de president echt zal veranderen van koers.
