Oorlogsacties op Nieuwjaarsnacht
Hoewel de klok middernacht sloeg, bleef het geweld in Oekraïne verdergaan. Rusland lanceerde meer dan 200 drones op het land, gericht op verschillende doelen binnen het land. Volgens Oekraïense militaire bronnen werden 176 van deze projectielen door luchtverdedigingssystemen uit de lucht gehaald. Desalniettemin werden 24 gerichte aanvallen geregistreerd op 15 locaties, en er was ook artilleriebeschieting langs de contactlijn tussen Rusland en Oekraïne. Minimaal twee personen kwamen om het leven, terwijl meer dan een dozijn gewond raakten volgens regionale autoriteiten.
De reactie van Oekraïne en Rusland
In reactie op de aanvallen bleef Oekraïne niet passief. Het land richtte een gerichte aanval op het olie-erk in de regio Yaroslavl, dat onder beheer staat van de Oekraïense veiligheidsdienst, de SBU. Deze actie had tot doel de leveringsketens van Russische petroleumproducten te onderbreken, zowel intern als voor de troepen die in Oekraïne opereren. Rusland daarentegen beweerde dat Oekraïne had geprobeerd de Russische president Vladimir Poetin te vermoorden met een drone-aanval op zijn landhuis. Oekraïne ontkende dit stellig. De CIA concludeerde uiteindelijk dat het niet waar was, aldus een bron die bekend is met de zaak, aan NBC News.
Diplomatieke ontwikkelingen en politieke uitspraken
Op het vlak van diplomatie was er een intensief jaar achter de rug voor Oekraïne en haar leider, president Volodymyr Zelenskyy. Toen hij op 31 december een toespraak uitsprak, uitte hij zowel verzet als optimisme over de diplomatieke onderhandelingen die momenteel in de VS worden gevoerd. Zelenskyy benadrukte dat Rusland de belangrijkste blokkade vormt voor vrede, met Vladimir Poetin die onbuigzaam vasthoudt aan zijn maximale eisen.
Net voor middernacht uitte Zelenskyy zijn hoop dat vrede snel zou komen, maar hij erkende dat de realiteit anders was. Hij verklaarde dat Oekraïne alles deed voor vrede, ondanks dat de voorwaarden nog niet volledig klaar waren. Hij benadrukte dat de resterende 10% van de onderhandelingen het verschil kunnen maken, omdat daarin de meest moeilijke en belangrijke kwesties besloten liggen. Zelenskyy schetste een beeld van een jaar vol inspanningen om de steun van de Amerikaanse president Donald Trump te behouden, die een wisselvallige rol speelde in het vredesproces.
Internationale contacten en de rol van de Verenigde Staten
Op 31 december had Zelenskyy een ontmoeting in Florida met Trump, waarbij hij naar eigen zeggen 15 jaar veiligheidswaarborgen kreeg aangeboden. Oekraïne had hier zelf 50 jaar om gevraagd. Later op de dag hield de speciale gezant van Trump, Steve Witkoff, een telefoongesprek met Zelenskyy, de Oekraïense minister van Defensie Rustem Umerov en veiligheidsadviseurs uit Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland. Umerov bevestigde dat ook de Amerikaanse senator Marco Rubio en Jared Kushner, de schoonzoon van Trump, bij het gesprek betrokken waren.
Ondanks de optimistische toon van Zelenskyy over de vorderingen, werden de aanwezige problemen benadrukt. Hij stelde dat de resterende 10% van de onderhandelingen cruciaal is voor het behoud van vrede, vooral vanwege de complexiteit en de gevaarlijke aspecten die nog opgelost moeten worden. De voortdurende onderhandelingen en diplomatieke inspanningen blijven dan ook een belangrijk onderdeel van het jaar 2022 in Oekraïne.
Verschuivende allianties en de Russische reactie
De relatie tussen Oekraïne en de Verenigde Staten onderging in het afgelopen jaar een turbulente periode. Zelenskyy herinnerde eraan dat de relatie niet eenvoudig was, vooral na een onaangekondigd conflict tussen hem en Trump tijdens een ontmoeting in februari. Trump wisselde herhaaldelijk tussen het uiten van steun voor Oekraïne en het uitstellen van steun, wat het proces bemoeilijkte en tot kritiek leidde. Volgens Zelenskyy is Oekraïne de enige bescherming tussen Europa en de Russische invloedssfeer.
Vladimir Poetin en de Russische reactie
Tegen het einde van het jaar uitte president Poetin in zijn nieuwjaarstoespraak zijn intenties om ‘vreugde en warmte’ te brengen aan degenen die dat nodig hebben, en de ‘helden’ die in Oekraïne strijden. Hij uitte ook zijn steun aan de Russische soldaten en commandanten en sprak zijn vertrouwen uit in de overwinning. Kort daarvoor had Poetin de aanval van Oekraïne op een Russische olie-installatie in de regio Yaroslavl aangehaald, terwijl hij ook beschuldigingen uitte dat Oekraïne had geprobeerd hem te vermoorden met een drone-aanval op zijn landhuis — beschuldigingen die door Oekraïne werden afgewezen en waarin de CIA ook geen bewijs zag.
Slotwoord
Het jaar 2022 werd gekenmerkt door voortdurende conflicten, diplomatieke onderhandelingen en geopolitieke spanningen. Terwijl Rusland en Oekraïne de confrontatie voortzetten, blijven internationale mediatie en de complexe onderhandelingsprocessen de kern vormen van de poging om tot vrede te komen. De ontwikkelingen in de komende maanden zullen bepalend zijn voor de verdere loop van het conflict en de stabiliteit in de regio.
