Huidige ontwikkelingen en de perceptie van verandering
Volgens recente rapportages uit Caracas en Bogotá is de politieke realiteit in Venezuela voorlopig aan het stabiliseren. Het regime, dat onder leiding stond van de afgezetten president Nicolás Maduro, houdt steeds strakker toezicht op het land. Na de gevangenname van Maduro door speciale Amerikaanse eenheden afgelopen weekend, dachten velen dat dit zou leiden tot een snelle overgang naar een nieuwe regeringsvorm. Echter, recente gebeurtenissen hebben de verwachtingen van sommigen doen afnemen.
Onderhandeling over de vrijlating van politieke gevangenen lijkt nog niet tot stand te zijn gekomen; de overheid onderdrukt elke nieuwe uiting van dissidente meningen opnieuw. Verschillende personen die de gevangenname van Maduro vierden, werden gearresteerd. Het veiligheids- en inlichtingencircuit is in volle sterkte actief. Maskerade paramilitaire “colectivos” – gewapende burgers die de regering ondersteunen – reizen op motoren door de straten, terwijl in burgers geklede militaire inlichtingendienstagenten met officiële kentekens in verplaatsingsvoertuigen rondrijden en wegversperringen oprichten. Het hoogste leiderschap binnen de overheid blijft grotendeels gehandhaafd, met uitzondering van Maduro zelf, die niet in de regering aanwezig is.
Informatieverzameling en de positie van de leiders
Een recent geheime internationale inlichtingenrapport onderstreepte dat de hoogste leden van het Maduro-regime, waaronder de voormalige vicepresident Delcy Rodriguez die maandag als interim-president werd beëdigd, de beste personen waren om het land te leiden en de stabiliteit te bewaren. Volgens ingewijden, aan NBC News bevestigd, achtte men de uitsluiting van ex-oppositieleider Maria Corina Machado door de Amerikaanse president Donald Trump niet gunstig voor de opvolging van Maduro. Machado, een Nobelprijswinnaar voor de Vrede, wordt door de Verenigde Staten beschouwd als een potentiële leidersfiguur.
Persoonlijke verhalen en publieke perceptie
Voor Michelle, een bewoner van Caracas, vormden de recente gebeurtenissen een mentale dreun. Zij vertelt dat ze jarenlang had verlangd naar verandering in haar land, maar dat haar gevoel nu gemengd is. De 34-jarige architect, die vorig jaar terugkeerde naar Venezuela, zegt dat uiteindelijk iedereen zal moeten betalen, hetzij met olie, hetzij met eigen waardigheid en soevereiniteit.
Michelle en anderen die aan NBC News spraken, wilden anoniem blijven uit angst voor represailles door de overheid. Michelle uit haar zorg over een mogelijke nieuwe negatieve dynamiek in de relatie tussen de VS en Latijns-Amerika, waarbij zij spreekt over een “zichtbare moddergevecht” om de controle over de hulpbronnen.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij wil dat Venezuela, met de grootste oliereserves ter wereld, zijn markt opent voor Amerikaanse bedrijven. Op dinsdag kondigde hij aan dat Venezuela tot 50 miljoen vaten olie zou “overdragen” aan de VS, met de belofte dat de inkomsten zowel voor Amerikanen als Venezolanen ten goede zouden komen.
Het optimisme binnen de oppositie en de toekomstvoorspellingen
Niet iedereen binnen de oppositie gelooft echter dat de recente ontwikkelingen negatief zijn. Luis Mata, een voormalig politiek gevangene, blijft vertrouwen houden. “Het is als een pizza; je eet het in stukjes,” zegt hij. “We moeten vertrouwen op het proces.” Er is veel onduidelijkheid over de situatie van de 800 tot 900 politieke gevangenen die na de presidentsverkiezingen van 28 juli 2024 nog vastzitten.
Mata, 26 jaar oud, was een van de vrijwilligers die de stemmen vastlegde tijdens de verkiezingen. Toen de Maduro-regering de overwinning van de oppositie negeerde, werd hij gearresteerd. Na vier maanden gevangenisstraf in Tocorón, woont hij nu buiten Venezuela. Hij benadrukt dat, ondanks de speculaties over Amerikaanse plannen om olie te pakken, de VS een handelspartner is en de steun voor vrijheid in Venezuela ondersteunt.
Hij gelooft dat de verandering dichterbij is dan ooit. “Nicolás is het land uit en zal nooit meer terugkeren,” zegt hij, terwijl hij verzoek om anonimiteit voor zijn locatie in Nederland uit te sparen. “Vrijheid staat op het punt te arriveren.”
Symbolen van continuïteit in de regimewissel
Ondanks de vermeende veranderingen probeert het oude regime in Venezuela te laten zien dat alles bij het oude blijft. Een opvallend bewijs daarvan was de inhuldiging van Delcy Rodriguez als president en de optocht van de landleider met haar en andere hoge functionarissen voor de Nationale Vergadering op maandag.
Foto’s tonen Rodriguez begeleid door haar broer Jorge Rodriguez, voorzitter van de Nationale Vergadering. Aan haar rechterzijde staat Diosdado Cabello, minister van Binnenlandse Zaken, Justitie en Vrede, die verantwoordelijk is voor de politie, inlichtingendiensten en de “colectivos”. Ook zichtbaar op de foto’s zijn minister van Defensie Vladimir Padrino in volle militaire uniform en Nicolás Maduro Guerra, de zoon van de afgezette leider. Deze afbeeldingen weerspiegelen de voortdurende aanwezigheid van gezichten die bekend staan om hun nauwe banden met het regime, ongeacht de officiële proclamatie van verandering door de Verenigde Staten.
Internationale uitspraken en geruchten
James Story, voormalig Amerikaanse ambassadeur in Venezuela, verklaarde tijdens een bijeenkomst van het Atlantic Council dat de Amerikaanse overheid actief op zoek is naar mensen die Maduro mogelijk ondersteunden. “Ze gaan hen arresteren, en dat is al gebeurd,” zei hij, en benadrukte dat de VS zich niet in de leiding van het land bevinden, ondanks de symbolische worden van Trump over “in charge” te zijn.
In Caracas lijkt Marlenis, een huishoudelijke kracht, weinig zorg te hebben over de plannen van Trump. Zij zegt dat na 25 jaar van een systeem dat haar dag na dag armer maakte, de Venezolanen weinig te verliezen hebben. “Wat kunnen we nog verliezen?” vraagt ze terwijl ze op de bus wacht na haar werk. “Als alles misgaat, zijn we al gewend aan slechte dingen.”
