De recente ontwikkelingen en de situatie op het terrein
Een week nadat speciale Amerikaanse troepen de Venezolaanse leider Nicolás Maduro gevangen hadden gezet, uitte presidente Donald Trump via sociale media dat Venezuela weer „rijk en veilig“ is geworden. Hij prees de succesvolle operatie, maar op de werkelijke Drager van de situatie heerst onzekerheid. Vragen over de dagelijkse veiligheid, de toekomst van het autoritaire regime, het lot van politieke gevangenen en de herstart van de olie-industrie blijven onbeantwoord. Of het land ooit weer ten volle zal herstellen van de economische neergang, is eveneens onduidelijk.
Levens in Caracas: onzekerheid en routine
Op vrijdagmiddag observeren moeders in een een social club in het oosten van Caracas hun kinderen spelen. Ze discussiëren of ze hun kinderen maandag naar school sturen, wanneer deze na de kerstvakantie heropent. Twee van hen besluiten te gaan, een derde durft het niet aan uit angst voor repercussies. Alle drie, evenals andere geïnterviewde bewoners, vragen om anonimiteit om mogelijke repressies te vermijden.
Toen de schemering inviel, stelde een 34-jarige publicist voor om samen iets te eten. Haar vriendin, een 38-jarige advocaat, weigerde vanwege de onveilige situatie in de stad.
De macht van de veiligheidsdiensten en de maatschappelijke situatie
In heel Caracas controleren staatstroepen en de colectivos, groepen gewapende vrijwilligers die het regime ondersteunen, regelmatig de telefoons van voorbijgangers op anti-regeringsgevoelens en steun aan de Amerikaanse inval. Vooral in arbeiderswijken zoals Petare is dit zichtbaar. Een motorbiketechnicus van 30 jaar bevestigt dat in zijn buurt militaire, politie en colectivos aanwezig zijn.
Volgens de minister van Binnenlandse Zaken, Diosdado Cabello, is de rust in het land te danken aan het feit dat de staat “een volledige controle heeft over de wapens”. Hij benadrukt dat alleen de Verenigde Staten verantwoordelijk zijn voor eventuele geweldsincidenten, die volgens hem slechts in de crisis van januari 2023 plaatsvonden.
Internationale situatie en de economische neergang
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een reisadvies geactualiseerd dat Amerikanen adviseert Venezuela onmiddellijk te verlaten, nu internationale vluchten weer op gang zijn gekomen. Het gevaar wordt vooral gezien in gewapende milities die wegblokkades maken en op zoek zijn naar bewijs voor Amerikaanse steun of nationaliteit.
Venezuela was ooit Latin-Amerika’s rijkste land, maar sinds ongeveer twintig jaar ervaart het een diepe economische crisis. Miljoenen mensen zijn gevlucht, wat geleid heeft tot een van de ergste vluchtelingencrisissen ter wereld. Zo’n 90% van de bevolking leeft in armoede, en de helft leeft in extreme armoede, ondanks dat het land over de grootste olievoorraden ter wereld beschikt.
De olie-industrie en Amerikaanse belangen
President Trump heeft herhaaldelijk zijn interesse in Venezuela’s olie laten blijken. Hij stelde dat Amerikaanse bedrijven de verroeste energie-infrastructuur kunnen reconstructeren en de oliewinning kunnen verhogen tot ongekende niveaus. Tijdens een bijeenkomst met grote oliemaatschappijen uit de hele wereld, sprak hij over het selecteren van toekomstige investeerders, hoewel ExxonMobil-topman Darren Woods aangaf dat Venezuela momenteel “oninvesteerbaar” is.
Trump beweert dat hij de situatie in Venezuela onder controle heeft en goed samenwerkt met interim-president Delcy Rodríguez. Ondanks positieve uitspraken over het regime, dat grotendeels ongewijzigd blijft behalve Maduro’s afwezigheid, heeft Trump recent contact gezocht met oppositieleider María Corina Machado, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede. Reeds tegen haar wordt gestreden voor een leiderschapsrol en zij wordt gezien als een potentiële kandidaat voor toekomstige verkiezingen.
Venezuela zonder Maduro: diplomatieke en politieke ontwikkelingen
De Venezolaanse overheid spreekt onveranderlijk over een dialoogproces met de Verenigde Staten. Vrijdag kondigden ze een “exploratief diplomatiek proces” aan voor de hernieuwde diplomatieke banden en het aanpakken van de gevolgen van de “ontvoering” van Maduro en zijn echtgenote, Cilia. Ook worden de successen van de Bolivariaanse Revolutie, onder leiding van Maduro’s voorganger Hugo Chávez, regelmatig benadrukt op staatstelevisie.
De voorzitter van het Venezolaanse parlement, Jorge Rodríguez, kondigde donderdag de vrijlating aan van een “belangrijk aantal” politieke gevangenen. Trump reageerde hier positief op via sociale media en bedankte Venezuela voor deze stap. Hoewel enkele politieke gevangenen, zoals Nélida Sánchez, lijken te worden vrijgelaten, blijft het aantal geopende gevangenen beperkt; minder dan 15 van de 800 niet vrijgelaten politieke gevangenen zijn vrijgelaten, aldus mensenrechtenorganisaties.
De dochter van een politieke gevangene, Danieli Hernández, hoopt op haar moeders terugkeer, maar de situatie blijft gespannen en onzeker. Mensen in Caracas beschrijven de stad ’s nachts doorgaans stil, terwijl overdag de winkels en bedrijven geopend blijven, zij het meestal vroeg sluitend of met gesloten deuren ’s avonds.
Een inwoner van Puerto Cabello uit de kust regio omschrijft de sfeer als onderdrukt, met een gecombineerd gevoel van wachten en verwachting. Hij stelt dat men in stilte leeft, zonder veel vreugde op de straten.
