De reactie van Denen op de Amerikaanse plannen
Toen een gedelegeerde van het Amerikaanse congres begon met haar reeks ontmoetingen in Kopenhagen en Groenland, maakten de Denen duidelijk dat ze geen interesse hebben in een Amerikaanse overname van het Arctische eiland. Ze drongen erop aan dat de leiders hun standpunten moeten behouden. Ina Tommerup, die de Koninklijke Deense Bibliotheek verliet, uitte haar bezorgdheid: “Ik vind het echt een groot probleem.” Ze voegde eraan toe dat president Donald Trump “egmatig lijkt te denken dat Denemarken klein is,” maar herinnerde eraan dat het land veel allianties heeft.
De Amerikaanse delegatie en hun ontmoetingen
De Amerikaanse senatoren, onder leiding van Chris Coons (Democraat, Delaware), landden in Kopenhagen voor gesprekken met de Deense premier Mette Frederiksen en haar Groenlandse collega Jens-Frederik Nielsen. Naast Coons maken ook senator Thom Tillis (Republikein, North Carolina) en senator Lisa Murkowski (Republikein, Alaska) deel uit van de elfkoppige groep, die voornamelijk uit Democraten bestaat.
Murkowski benadrukte vrijdag dat de steun in het Congres voor het verwerven van Groenland “niet aanwezig is.”
De beleidsmakers over de kwestie Groenland
Trump opperde het idee om Groenland in 2019 te verkrijgen, tijdens zijn eerste termijn. Recentelijk heeft hij aangekondigd dat hij de controle over het eiland “op de een of andere manier” wil nemen, uit angst dat het kwetsbaar zou kunnen zijn voor Rusland of China. Het Witte Huis heeft niet uitgesloten dat militaire actie kan worden ondernomen om het eiland weg te kapen bij Denemarken, wat zorgen baarde bij bondgenoten en de NAVO onder grote spanningen bracht. De alliantie, die sinds de Tweede Wereldoorlog West-Europa en Noord-Amerika beschermt, lijkt nu onrustig door het mogelijke militaire perspectief.”
De standpunten van Denen en Groenlanders
Hoewel de leiders van Denemarken en Groenland elke vorm van Amerikaanse overname afwezen, vertoonde Trump geen tekenen van terughoudendheid. Rasmus Jarlov, parlementslid voor het Deense Folketing en voorzitter van de defensiecommissie, verklaarde dat “niemand hier in het parlement de verkoop van Groenland ondertekent.” Hij benadrukte dat Dit niet iets is wat Denemarken kan doen, omdat het niet in bezit is van Groenland.
Volgens Rasmus Sinding Søndergaard, een senior onderzoeker aan het Deense Instituut voor Internationale Studies, zou een financiële aankoop van Groenland alleen mogelijk zijn met goedkeuring van het Amerikaanse Congres. Zowel Republikeinen als Democraten tonen weinig interesse om de financiering daarvoor te regelen. Coons stelde dat de inwoners van Delaware vooral bezig zijn met bijvoorbeeld gezondheidszorg- en woningkosten, en niet met het kopen van een deel van het Deense koninkrijk.
Wetgeving en politieke discussies in het Congres
In beide Kamers van het Amerikaanse Congres bestaan voorstellen om de president te beperken in zijn bevoegdheid om Groenland over te nemen. Een voorstel in de Tweede Kamer, ingediend door Republikein Randy Fine uit Florida, richt zich expliciet op het beperken van de presidentiële macht in het besluitvormingsproces over Groenland.
De Amerikaanse delegatie bezocht ook het Witte Huis, waar woensdag afspraken werden gemaakt tussen Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Lokke Rasmussen en Groenlandse minister Vivian Motzfeldt, en Amerikaanse ministers Marco Rubio en vice-president JD Vance. Na die bijeenkomst verklaarden Deense functionarissen dat de Amerikaanse positie ongewijzigd bleef.
De voortdurende onzekerheid en de publieke opinie
De sfeer in Denemarken blijft gespannen. Tina Toulson, die haar hond Yoda uitliet in de ochtendmist, uitte haar grote zorgen over wat Trump zou kunnen doen, ondanks dat het Congres probeert hem tegen te houden. “Hij zal alles doen,” zei ze. “Het lijkt alsof er geen regels meer zijn, en dat is erg verontrustend.”
