De waarschuwing van Denemarken en de rol van president Trump
Denemarken bevindt zich op een cruciaal keerpunt, waarschuwde haar leider, terwijl president Donald Trump zijn dreiging herhaalde om Groenland in handen te krijgen, “op de een of andere wijze.” Nadat verschillende Europese landen moeite deden om de Verenigde Staten te weerhouden van verdere agressieve reacties over het territorium, benadrukte de secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, maandag dat het Arctische gebied prioriteit moet krijgen voor de alliantie.
De Amerikaanse argumenten en de reactie uit Beijing
Trump beweert dat de VS Groenland moet controleren om te voorkomen dat Rusland of China hetzelfde doen. Beijing verwierp dat argument als “een excuus” voor territoriale ambities. De president stelde dat hij niet zou toestaan dat “geopolitieke rivalen” de uitgestrekte, rijk aan mineralen zijnde Arctische gebieden zouden beheersen. Hij vertelde journalisten aan boord van Air Force One dat hij graag een overeenkomst zou sluiten, maar dat het “op de een of andere manier” noodzakelijk is dat de VS Groenland in handen krijgt.
De diplomatieke spanningen en de reactie van Denemarken
Deze uitlatingen kwamen voorafgaand aan een geplande ontmoeting tussen Deense functionarissen en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. De Deense premier Mette Frederiksen verklaarde zondag dat haar land “voor een kruispunt” stond, waarbij Trump’s dreigementen de NATO-hoofdsteden beïnvloeden en Europa dwingen na te denken over veiligheidsplannen in het Arctische gebied. Zij benadrukte dat conflicten tussen de VS en Europa slechts de tegenstanders versterken, en dat Denemarken een loyale en sterke bondgenoot blijft, klaar om haar waarden te verdedigen, ook in het noorden.
De strategie van Denemarken en Europa
Frederiksen uitte dat een aanval van de VS op een andere NAVO-lidstaat het einde van de alliantie zou betekenen. Deze boodschap werd maandag herhaald door Andrius Kubilius, de Europese commissaris voor defensie, die eraan toevoegde dat het Verdrag van de Europese Unie lidstaten verplicht om Denemarken bij te staan bij militaire agressie, hoewel de uiteindelijke beslissing sterk afhankelijk zou zijn van Denemarken.
Volgens Trump: NATO en de verdediging van Groenland
Trump verklaarde dat, hoewel hij de alliantie waardeerde, de NAVO de VS meer nodig had dan andersom. Hij herhaalde ook zijn negatieve mening over de verdediging van Groenland, die hij “uit twee husky-sleeën” bestond te noemen. Daarbij voegde hij toe dat Rusland en China met oorlogsschepen en onderzeeërs overal in de regio aanwezig zijn. Experts betwijfelden de aanwezigheid van deze schepen, terwijl China maandag Trump’s beweringen over Chinese ambities in Groenland verwierp. De woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, Mao Ning, benadrukte dat de Arctic een collectief belang is van de internationale gemeenschap en dat China haar activiteiten in de regio inzet voor vrede, stabiliteit en duurzame ontwikkeling, in overeenstemming met het internationaal recht.
Europa’s reactie en de strategische benadering
Ondertussen probeerden Europese landen de VS te tonen dat zij de veiligheid in het Arctisch gebied prioriteit geven. Zo stelde de Belgische minister van Defensie aan Reuters dat NATO een operatie in het hoge noorden zou moeten starten om de veiligheidszorgen van Washington aan te pakken. Theo Francken, de Belgische secretaris van defensie, benadrukte dat samenwerking en eenheid nodig zijn. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz verwachtte maandag dat de VS en Denemarken blijven samenwerken om Groenland te beschermen, terwijl lopende onderhandelingen de aard van die samenwerking zullen bepalen. Een hoge Britsefunctionaris berichtte dat het VK samenwerkt met NAVO-bondgenoten om de Arctische veiligheid te versterken.
De uitoefening van eigendomsrechten in het strategisch belang
Wanneer asked of de Europese plannen om de Arctische beveiliging te versterken wel invloed hadden op de Amerikaanse houding ten opzichte van Groenland, antwoordde Trump aan boord van Air Force One dat dat niet het geval was. Hij benadrukte dat “eigendom” nodig is, en dat bereik van titel essentieel is, zoals men dat in de vastgoedsector noemt.
