Positieve verwachtingen en verwarring over de vrijlatingen
In Venezuela heeft het bericht dat een “belangrijk aantal” gevangenen zou worden vrijgelaten aanvankelijk voor vreugde gezorgd. Deze gevoelens maakten plaats voor bezorgdheid onder de familie en vrienden van de gevangenen. Een week na de aankondiging is slechts een fractie van de meer dan 800 politieke gevangenen, die vermoedelijk vastzitten bij het repressieve regime, daadwerkelijk vrijgelaten. De toekomst van degenen die wel zijn vrijgelaten, blijft onduidelijk.
María Constanza Cipriani, wiens echtgenoot, Perkins Rocha, bijna 19 maanden geleden werd vastgezet, uitte haar frustratie over de ondoorzichtigheid van het proces. Ze vertelde dat de autoriteiten niet weten hoeveel mensen daadwerkelijk zijn vrijgelaten, wat haar en anderen het gevoel geeft opnieuw slachtoffer te worden van een gebrek aan transparantie.
De situatie van de gevangenen en de rapportage daarvan
Rocha, advocaat en oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado, werd vastgezet na de verkiezingen van 2024 en zat een jaar in isolatie. Volgens Cipriani heeft hij recentelijk nog contact gehad via telefoongesprekken die om de paar dagen plaatsvonden, waarin ze hem als “kalm” en “sterk” beschreef. Desalniettemin blijft haar angst groot.
De Venezolaanse overheid heeft aangegeven dat er meer gevangenen vrijgelaten zouden worden. Presidentiellice interim-president Delcy Rodríguez verklaarde tijdens een persconferentie dat het proces nog niet afgerond is. Op maandag meldde de regering dat 166 gevangenen zijn vrijgelaten, hoewel er geen namen of bewijs werden verstrekt. De volgende dag meldde Jorge Rodríguez, voorzitter van het Venezolaanse parlement en broer van Rodriguez, dat meer dan 400 mensen waren vrijgelaten. Deze cijfers omvatten echter ook twee eerdere rounds van vrijlatingen, nog voor de arrestatie van Nicolás Maduro door de VS op 3 januari.
Verschillende mensenrechtenorganisaties betwijfelen deze cijfers. Bijvoorbeeld Foro Penal, een vooraanstaande organisatie die de gevangenissen volgt, meldt dat tot woensdagavond 79 gevangenen zijn vrijgelaten. Naar schatting zaten rond de 800 tot 900 politieke gevangenen vast ten tijde van Maduro’s arrestatie.
Internationale reactie en rapportages over vrijlatingen
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken kondigde dinsdag aan dat meerdere Amerikaans ingezetenen, die in Venezuela waren vastgehouden, vrijgelaten zijn. Ook waren er vorige week uitgaven van gevangengenomen Spanjaarden. Diego Casanova, woordvoerder van de Commissie voor de Vrijheid van Politieke Gevangenen, vertelde aan NBC News dat leden van de groep gevangenissen in het hele land bezoeken en wachten op officiële bevestigingen. Aangezien er circuleren onofficiële lijsten en namen, groeit de bezorgdheid, maar niets is officieel bevestigd.
Casanova benadrukte dat als slechts gedeeltelijk wordt vrijgelaten, de repressieve beleidslijn wordt voortgezet. De groepen blijven gevoeliger voor onterechte detenties en eisen de volledige en onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen.
Zelfs na vrijlating zijn de voormalige politieke gevangenen volgens Casanova niet volledig vrij. De regering beschouwt hen niet als politieke gevangenen, maar als “politici die de wet hebben overtreden en tot invasie oproepen”, zoals recentelijk door Rodríguez werd aangegeven. Zij moeten periodiek voor de rechter verschijnen om te bewijzen dat zij in het land blijven en de rechterlijke opdrachten opvolgen. Volgens Casanova is het proces nog open en worden de beschuldigingen vaak als onwaar beschouwd.
Verdergaande repressie en arrestaties na de vrijlatingen
De vrijlatingen vinden plaats temidden van een verscherpte repressie door de interim-regering. Vorige week werden in Barcelona, Anzoátegui, 15 minderjarigen en twee 18-jarigen gearresteerd wegens vermeend vieren van de Amerikaanse operatie. Binnen 48 uur werden zij voor de rechter gebracht en werden ze vastgehouden. De ouders en buren zetten druk, waardoor de 15 werden vrijgelaten, maar de twee 18-jarigen blijven gevangen.
Politieke communicaties en internationale betrekkingen
Wat betreft de diplomatieke betrekkingen houdt de communicatie tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Venezolaanse leiders aan. Op woensdag sprak Trump met de waarnemend president en noemde de conversatie positief. Hij verklaarde dat de relatie met Venezuela goed verloopt.
Machado had donderdag een ontmoeting met Trump in het Witte Huis, nadat hij haar capaciteit om het land te leiden in twijfel trok. Trump zei dat ze een vriendelijke vrouw is, maar dat ze niet de juiste autoriteit zou hebben. Daarnaast hebben Machado en Edmundo González Urrutia, die de winnaar van de presidentsverkiezingen van vorig jaar werd erkend door de VS, zorgen geuit over onregelmatigheden in de recente vrijlatingen. Zij benadrukten dat een echte democratische overgang onmogelijk is zolang politieke gevangenen nog vastzitten en eisten dat Venezuela volledig vrij wordt.
Ook werd melding gemaakt van de dood van Edilson Torres zaterdag in gevangenschap. Torres, een politiefunctionaris, overleed aan een hartaanval terwijl hij in isolatie werd vastgehouden. Zijn familie wachtte op zijn vrijlating toen hij overleed. Hij was gearresteerd in december wegens kritiek op de overheid via WhatsApp-berichten. Volgens Machado en González Urrutia is dit de achtste dodelijke gebeurtenis onder gevangen staatsburgers sinds de verkiezingen van 2024.
