Massale menigten bij de begrafenis
Op woensdag verzamelden grote groepen mensen zich voor het parlementsgebouw in Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh, om de gebedsdienst voor voormalig premier Khaleda Zia bij te wonen. Zia overleed een dag eerder op 80-jarige leeftijd na een langdurige ziekte. Sinds vroege ochtend stroomden mensen uit Dhaka en omliggende gebieden naar de locatie aan de Manik Mia Avenue. Getuigen meldden dat velen huilden en Zia hun “moeder” noemden terwijl ze arriveerden, sommigen reisden de hele nacht door uit landelijke gebieden om de uitvaart bij te wonen. In wijken miles verderop stroomden menigten ook de hoofdstraten in om te bidden.
Internationale en nationale belangstelling
De begrafenis van Zia werd verwacht duizenden supporters en mensen uit het hele land te trekken, terwijl ook dignitarissen uit India, Pakistan, Sri Lanka en Nepal in Dhaka arriveerden. Lokale media meldden dat diplomaten en vertegenwoordigers uit 32 landen deelnamen aan de ceremonie. Later op woensdag werd Zia naast het graf van haar echtgenoot begraven, een voormalig president die in 1981 werd vermoord tijdens een militaire staatsgreep, in een park buiten het parlement. Haar echtgenoot werd in 1981 vermoord tijdens een militaire coup.
Politieke achtergrond en invloed van Khaleda Zia
Na de dood van haar echtgenoot betrad Zia de politiek en groeide ze uit tot een prominente oppositieleidster tijdens een negen jaar durende beweging tegen een voormalige militaire dictator. Deze dictator werd in 1990 uit zijn macht gezet door een massale opstand. Zia werd voor het eerst premier in 1991, na een overweldigende overwinning bij de nationale verkiezingen waarin parlementaire democratie werd geïntroduceerd. Ze bleef tot haar overlijden leidster van de Bangladesh Nationalist Party (BNP).
Politieke rivaliteit en leiderschap
Bekend om haar kalme uitstraling, voerde Zia een hevige politieke rivaliteit met haar aartsrivaal en voormalig premier Sheikh Hasina. Hasina, die de Bangladesh Awami League leidt, regeerde het land 15 jaar voordat ze in 2024 werd afgezet na een massale opstand. Zia en Hasina stonden bekend om hun langdurige machtsstrijd die de Bangladeshi politiek domineren.
De begrafenisprocedure en veiligheidsmaatregelen
De lijkwade van Zia, bedekt met de nationale vlag van Bangladesh, werd vervoerd in een bus, begeleid door veiligheidsdiensten en partijondersteuners, van het ziekenhuis naar haar woning en vervolgens naar de begraafplaats. Ongeveer 10.000 veiligheidsmedewerkers, waaronder soldaten, werden ingezet om de orde te handhaven op de dag van de begrafenis. Autoriteiten maakten bekend dat de veiligheidsmaatregelen streng waren om de rust te bewaren.
Overheidsmaatregelen en nationale rouw
De interim-regering van Bangladesh, geleid door Nobelprijswinnaar Muhammad Yunus, kondigde een drievoudige rouwperiode aan en maakte woensdag tot een nationale feestdag. De vlaggen op halfstok werden wereldwijd gehesen als teken van respect voor Zia, de eerste vrouwelijke premier van het land, die twee volledige termijnen diende en een korte derde termijn had.
De rol van haar familie en politieke toekomst
Haar oudste zoon, Tarique Rahman, is momenteel de waarnemend leider van de BNP, de belangrijkste oppositiepartij. De partij neemt deel aan de volgende verkiezingen in februari. Zia’s regering en haar politieke erfenis blijven invloedrijk in de Bangladeshi politiek, zelfs na haar overlijden.
Politieke controverse en haar laatste jaren
Hasina, die sinds 5 augustus 2024 in ballingschap in India verkeert, werd in november veroordeeld tot de dood op beschuldigingen van mensenrechtenschendingen en betrokkenheid bij de volksopstanden van vorig jaar. Haar situatie beïnvloedt de politieke dynamiek in Bangladesh en de relatie tussen de twee politieke leiders.
