Verhaal van betrokkenheid en beschuldigingen
Op donderdag heeft Saoedi-Arabië officieel verklaard dat de Verenigde Arabische Emiraten een separatistische leider uit Jemen hebben gesmokkeld. De aantijging luidt dat de Emirati’s een voortvluchtige leider, Aidarous al-Zubaidi, die wordt verdacht van verraad, uit het land zouden hebben gebracht en hem vervolgens naar Abu Dhabi hebben gevlogen. Tot op heden heeft de Verenigde Arabische Emiraten geen directe reactie gegeven op deze beschuldigingen, die de spanningen tussen de buurlanden op het Arabisch schiereiland doen toenemen.
Details van de vermeende operatie
Volgens een verklaring van het Saoedische leger zou al-Zubaidi, leider van het Zuidelijke Transitie-Raad (STC), via een boot uit Jemen naar Somalië zijn gevlucht. Vervolgens zou hij door Emirati functionarissen zijn overgebracht naar Abu Dhabi. Het STC wordt al jaren door de Emiraten gesteund. De recente bewegingsvrijheid van het gewapende krijgsmacht van de STC bracht echter leidingen tot een confrontatie tussen Saoedi-Arabië en de Emiraten, vooral nadat de troepen van de STC gebieden binnen Yemen bezetten en zich mogelijk voorbereiden op afscheiding.
Ontwikkelingen en implicaties
In een verklaring van generaal Turki al-Malki werd vermeld dat er een belangrijke betrokkenheid zou zijn van een hoge officier van de Emiraten, die zou verbonden zijn met de vermeende ontsnapping. Daarnaast suggereerde de verklaring dat een Ilyushin Il-76-vliegtuig betrokken was bij de operatie en dat dergelijke vliegtuigen eerder in conflictgebieden zoals Ethiopië, Libië en Somalië werden ingezet. In het verleden is de Emiratische luchtmacht ervan beschuldigd wapens via zulke routes te smokkelen, al heeft de Emiratische regering dit altijd ontkend.
Reacties en actuele stand van zaken
De Emiraten hebben de beschuldigingen afgewezen en ontkenden betrokkenheid bij wapentransporten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Emiraten gaf geen onmiddellijke commentaar op verzoeken van het persbureau Associated Press. Ook het Zuidelijke Transitie-Raad erkende de beschuldigingen niet. Zij verklaarden dat al-Zubaidi nog steeds in Aden verbleef, waar sinds de machtsovername door de Houthi-rebellen, die door Iran worden gesteund, al jaren systemen tegen deze rebellen waren geconcentreerd.
Diplomatieke ontwikkelingen in Riyadh
Volgens de Saoedische ambassadeur in Yemen, Mohammed al-Jaber, had hij donderdag op X (voorheen Twitter) een ontmoeting met de delegatie van het STC, die de dag ervoor in Riyadh landde. Tijdens de bijeenkomst werd gesproken over de actiedaden van al-Zubaidi, die volgens hem ‘de zuidelijke zaak schaadden en niet dienen’.
Mohamed al-Ghaithi, lid van het STC en hoofd van de onderhandelingscommissie, verklaarde dat de bijeenkomst vruchtbaar was en dat de Saoedische initiatief voor een conferentie in Riyadh op weg was. Hij benadrukte dat de delegatie alle acties afwees die de eenheid zouden kunnen ondermijnen en dat zij de toezeggingen uit Riyadh serieus namen om de belangen van het zuiden te beschermen.
Politieke situatie en recente ontwikkelingen in Zuid-Yemen
Sinds 2022 wordt het zuiden van Yemen bestuurd door de Presidentsleiding Raad, waaronder al-Zubaidi. Recent heeft deze raad besloten hem uit te sluiten en hem van verraad te beschuldigen nadat hij weigerde naar Saudi-Arabië te vliegen voor overleg. Deze stap markeert een nieuwe escalatie in de spanningen tussen Riyadh en het STC, dat eerder door Saudische luchtaanvallen werd getroffen, evenals een shipment wapens dat volgens Riyadh afkomstig was uit de Emiraten.
Context van de oorlog en regionale spanningen
De burgeroorlog in Yemen, die zich afspeelt op het zuiden van het Arabisch Schiereiland, grenst aan de Rode Zee en de Golf van Aden. Het conflict heeft geleid tot meer dan 150.000 doden, onder wie strijders en burgers, en veroorzaakt een van de ernstigste humanitaire crises ter wereld. Daarnaast richten de Houthi-rebellen aanvallen op scheepvaartroutes vanwege de betrokkenheid bij het conflict tussen Israël en Hamas in Gaza, wat het wereldwijde handelsverkeer verstoort.
De Verenigde Staten, die eerder de inspanningen van Saoedi-Arabië en de Emiraten steunden om de crisis op te lossen, voerden onder verschillende presidentschappen luchtaanvallen uit op de Houthi-rebellen. Recentelijk heeft Saudi-Arabië ook ontmoetingen gehad met Amerikaanse functionarissen, zoals met de minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, in Washington.
Regionale en geopolitieke gevolgen
De recente beschuldiging over de betrokkenheid van de Emiraten ondermijnt verdere de relatie tussen Saoedi-Arabië en de Emiraten. Deze landen, beide OPEC-leden, worden geconfronteerd met toenemende concurrentie op economisch en politiek vlak, vooral in de regio van de Rode Zee. De conflicten over Yemen behoren sinds lange tijd tot de meest ernstige confrontaties tussen beide landen.
Het Saoedische officiële verhaal ging gepaard met een georganiseerde mediacampagne die details over de operatie benadrukte en mogelijk gênant voor de Emiraten waren. Zo werd een interceptie van telefoongesprekken gepubliceerd op de satellietzender Al Arabiya, en verscheen een voorpagina-afbeelding van al-Zubaidi op de voorpagina van het staatsscharrelblad Arab News onder de kop “GEVRAAGD”, in een stijl die doet denken aan oude Amerikaanse posters uit het Wilde Westen. Een scherp commentaar in dezelfde krant beschuldigde al-Zubaidi ervan zijn land te verraden door zich te verbinden met buitenlandse machten en te proberen afscheiding met geweld af te dwingen, met als doel zelf de macht te grijpen.
