Controverse over Amerikaanse plannen en Europese reactie
Op maandag hebben Europese leiders hun vastberadenheid uitgesproken om niet getreuzeld te worden door de Verenigde Staten. Ze beloofden krachtig te reageren op uitspraken van president Donald Trump, terwijl zijn toenemende drukcampagne om het Deense gebied Groenland in handen te krijgen leidde tot een toename van de spanningen over de Atlantische Oceaan.
Trump heeft zijn ambitieuze poging om het grote Arctische eiland te claimen verder uitgebreid. Hij kondigde aan dat hij een reeks hogere importtarieven zal doorvoeren op goederen uit Europese landen die zich tegen een Amerikaanse overname verzetten, waaronder belangrijke post-oorlogse bondgenoten zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland.
Relevante uitspraken van Europese politici
De Duitse minister van Financiën, Lars Klingbeil, verklaarde tijdens een gebeurtenis bij zijn ministerie: “Duitsland en Frankrijk zijn het eens: wij zullen ons niet laten chanteren.” Hij voegde eraan toe: “Chantage tussen bondgenoten van 250 jaar, tussen vrienden, is duidelijk onacceptabel.”
De Franse minister van Financiën, Roland Lescure, ondersteunde dit standpunt op dezelfde bijeenkomst: “We Europeanen moeten duidelijk maken: de limiet is bereikt.”
Deze uitspraken kwamen op het moment dat Europese autoriteiten zich beraden over mogelijke manieren om Trump’s dreigementen tegen te gaan, voorafgaand aan een spoedtop in Brussel op donderdag.
Opties van de Europese Unie en recente ontwikkelingen
In de korte termijn overwegen Europese regeringen verschillende maatregelen, waaronder het invoeren van eigen tarieven. Daarnaast wordt de zogenaamde “bazooka” van de Europese Unie ingezet, officieel bekend als het Anti-Coercion Instrument, dat nog nooit eerder is gebruikt. Hiermee kunnen EU-landen vergeldingsmaatregelen nemen tegen landen die het blok bedreigen, bijvoorbeeld door Amerikaanse toegang tot overheidsaanbestedingen of investeringsvoorstellen te beperken.
De poging van Trump om Groenland, een semi-autonoom Deens gebied, te bezetten, heeft velen in Europa verrast. Het vormde een nog nooit vertoonde verbale, economische en zelfs militaire dreiging aan zijn eigen NAVO-bondgenoten.
Historische en geopolitieke context
Geleerden in geopolitiek en geschiedenis stellen dat het momenteel het diepste niveau van de trans-Atlantische betrekkingen is sinds de Suez-crisis in 1956. Toen oefende de VS druk uit op Groot-Brittannië, Frankrijk en Israël om zich terug te trekken uit Egypte.
Het ambitieuze landgrabsing van Trump heeft ook tot verwarring geleid, aangezien de Verenigde Staten uitgebreide mogelijkheden hebben om militaire bases op Groenland te vestigen of handelsovereenkomsten te sluiten voor de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen.
De president verklaarde dat hij Groenland wil gebruiken om wat hij noemt een groeiende bedreiging van Rusland en China te counteren. Hoewel hij dat persoonlijk ontkende, geven sommige leden van zijn team toe dat de mineralenvoorraden op het eiland een motiveerreden zijn.
Reacties van de internationale gemeenschap
Late zondag meldde Trump op Truth Social dat “Denemarken niets kan doen aan” de Russische dreiging. Hij voegde eraan toe: “Nu is het tijd, en het zal gebeuren!”
Terwijl Europa door de crisis werd geconfronteerd, leken Russische officials maandag minder geschokt door Trumps ambitieuze plannen. Waarschijnlijkheidsadviseur Dmitry Peskov zei dat Trump “de geschiedenis ingaat” als hij succesvol is.
Volgens Peskov zeggen enkele experts dat Trump ‘de geschiedenis ingaat’ als hij de vraag rond Groenland vindt opgelost. Hij voegde eraan toe: “Zonder te zeggen of dat goed of slecht is – het is moeilijk om het met deze experts oneens te zijn.”
