Een nieuwe toepassing met een merkwaardige vraag
Een van de meest besproken nieuwe applicaties in China roept een ongemakkelijke vraag op: “Ben je overleden?” Deze app, die sinds kort viral gaat, is ontwikkeld als een digitale check-in gericht op de groeiende groep jonge mensen die alleen wonen in de uitgestrekte steden van China. Het concept is eenvoudig: gebruikers moeten een contactpersoon voor noodgevallen aanwijzen, die gewaarschuwd wordt als zij enkele dagen niet hun welzijn bevestigen via de app.
De applicatie, die bij lancering vorige mei gratis was, maar tegenwoordig 8 yuan (ongeveer €1,14) kost, was recent de meest gedownloade betaalde app in de Apple App Store voor China. Na een populistische explosie lijkt de app echter recent verdwenen uit de Chinese App Store, onder onduidelijke omstandigheden.
Wat doet de app precies?
De app beschrijft zichzelf als een persoonlijke veiligheidsassistent, bedoeld voor iedereen die alleen woont, of het nu gaat om een professional, een student die ver van huis studeert, of iemand die een onafhankelijke levensstijl kiest. Het hoofddoel is om gebruikers een extra laag van bescherming te bieden door te zorgen dat een contactpersoon op de hoogte wordt gebracht indien er geen welzijnscontrole plaatsvindt.
Ontstaan en ontwikkeling
Ian Guo, een van de oprichters, gaf aan dat hij verrast was door het succes van de app. Het ontwikkelde product kostte minder dan $150 en wordt nu gewaardeerd op ongeveer $15 miljoen. Guo en zijn twee medeoprichters, die net als hij tot de generatie post-’95 behoren, werden geïnspireerd door opmerkingen van social media-gebruikers die zeiden dat ze zoiets nodig hadden.
Volgens Guo zagen zij een kans en vroegen zij zich af of ze snel een product konden lanceren. Daarnaast was er de overtuiging dat de app echt mensen meer veiligheid en bescherming zou kunnen bieden. Guo, die zelf lange tijd alleen woonde in Shenzhen, benadrukte dat hij de problemen kent die gepaard gaan met zelfstandig wonen en dat gevoelens van eenzaamheid en onveiligheid constant kunnen zijn.
Demografische en maatschappelijke context
Hoewel de naam van de app in het Mandarijn, “Si Le Ma,”, klinkt als een woordspeling op een van China’s meest populaire bezorgdiensten voor voedsel, “E Le Ma,” dat betekent “Ben je hongerig?”, wordt de inhoud als vrij somber ervaren door sommigen. De naam is inmiddels aangepast naar Demumu, wat volgens Guo “schattiger” is.
De populariteit van de app weerspiegelt bredere demografische veranderingen in China, zoals urbanisatie, afnemende huwelijkspercentages en lange werkuren, waardoor velen zich geïsoleerd voelen. Volgens de staatsgezinde krant Global Times, die zich baseert op vastgoedonderzoek, zouden tegen 2030 zelfs 200 miljoen huishoudens bestaan van één persoon, uit een totale bevolking van 1,4 miljard.
Redenen voor het gebruik en de maatschappelijke reacties
De naam “Ben je overleden?” klinkt voor velen als een grap, terwijl anderen het interpreteren als een elegante gimmick. Lisa Li, een 23-jarige lerares Engels, vindt de app bijvoorbeeld “wat absurd”. Ze uit haar zorg dat ze bang zou zijn dat haar familie of vrienden denken dat ze echt dood is als ze de controle niet zou doen.
Veel jongeren downloaden de app uit nieuwsgierigheid of uit angst dat, als ze niet inchecken, men zou denken dat ze verloren of overleden zijn. Tekstopnames en recente gevallen van jonge Chinese professionals die plotseling stierven na lange periodes van intensief werk, maken de bezorgdheid over depersonalisatie en eenzaamheid concreet.
Gebruik onder verschillende groepen
Cui Xiyue, een expositiemedewerker in Beijing, zegt dat ze de app downloadde tijdens een periode van depressie en mentale problemen. Hoewel ze aanvankelijk dagelijks incheckte, stopte ze hiermee omdat ze zich nu beter voelt en niet meer aan die donkere gevoelens denkt.
Voor ouderen in China is eenzaamheid al langer een kwestie. Met meer dan een vijfde van de bevolking ouder dan 60 jaar die in steden woont en jonge gezinnen die vaak van rurale gebieden naar de stad verhuizen, kunnen sociale isolatie en eenzaamheid zwaar wegen.
Toch blijkt dat jongere generaties in China beter in staat zijn om deze gevoelens aan te pakken, mede doordat ze vaker digitale middelen gebruiken om contact te houden. Sommige uitingen op sociale media tonen dat activisme en offline interactie ook een manier kunnen zijn om eenzaamheid te overwinnen, zoals een recent voorbeeld waarbij een gemeenschap samenkwam om een jong meisje en haar vader te helpen bij de slacht van varkens voor een traditioneel feest.
Verschillende meningen over de app
Sommige commentatoren in China zijn sceptisch over de bruikbaarheid van de app. Een voorbeeld: “Gebruiken mensen echt dit soort apps? Als ik vergeet in te checken, zou ik dan iedere dag ‘overleden’ zijn?”
Anderen vinden de app overbodig of zelfs irritant. Een commentaar op Weibo zei bijvoorbeeld: “We moeten inchecken op school, op het werk, en nu ook nog om te bewijzen dat we niet dood zijn. Chinese mensen besteden een heel leven aan ‘inchecken’.”
Socioloog Yuying Tong verklaart dat jongere mensen minder met dit soort app-gedrag worstelen dan oudere generaties, omdat ze beter in staat zijn om online contacten te gebruiken en offline activiteiten te organiseren. Ze benoemt voorbeelden zoals hulp voor een jong meisje die een oproep deed op Douyin (de Chinese TikTok). Volgens haar kunnen jongeren manieren vinden om eenzaamheid te overwinnen, mits ze daar echt voor openstaan.
Concluderend
De app weerspiegelt meer dan een simpel digitaal hulpmiddel; het is een product van de veranderende Chinese samenleving en haar demografische trends. Terwijl sommige gebruiken het uit angst of nieuwsgierigheid, lijkt het ook te wijzen op een bredere behoefte aan verbondenheid en veiligheid onder jonge en oudere generaties in China.
