Tony Blair en de internationale betrokkenheid in Gaza
Sinds zijn aftreden als Britse premier in 2007, heeft Tony Blair zich blijven verzetten tegen beschuldigingen van oorlogsmisdaden met betrekking tot het invasiebeleid van het Verenigd Koninkrijk in Irak. Hij heeft zijn excuses aangeboden voor de gevolgen van die actie en probeert de invloed van dat conflict in het Midden-Oosten te verminderen. Blijfend een controversieel figuur in Groot-Brittannië, kreeg hij onlangs een nieuwe rol toebedeeld: lid van het “Board of Peace” voor Gaza, een initiatief dat op vrijdag werd aangekondigd door het Witte Huis.
De samenstelling en doelstellingen van het “Board of Peace”
Blair voegt zich bij een groep die door president Donald Trump wordt geprezen als de “Grootste en Meest Prestigieuze Raads Ever Geassembleerd”, bestaande uit onder anderen Jared Kushner, schoonzoon van Trump; staatssecretaris Marco Rubio; en de Midden-Oosten-gezant Steve Witkoff. Volgens een verklaring van het Witte Huis zal de Raad een cruciale rol spelen in het realiseren van de twintig punten van de Amerikaanse vredesstrategie. Het doel is om strategische supervisie te bieden, internationale hulpbronnen te mobiliseren en verantwoording af te leggen over de overgang van Gaza van conflict naar vrede en ontwikkeling.
Operaties en aanvullende leden
Dagelijkse werkzaamheden in Gaza worden naar verwachting geleid door een aparte technocratische commissie onder leiding van Ali Shaath, een voormalig minister van Planning van de Palestijnse Autoriteit. Shaath heeft voorgesteld om het puin van verwoeste gebouwen in zee te duwen om nieuw land te creëren voor Gaza. Daarnaast bevinden zich op de Raad personen zoals Marc Rowan, hoofd van een private equity firma; Ajay Banga, CEO van de Wereldbank; en nationale veiligheidsadviseur Robert Gabriel. Meer leden zullen in de komende weken worden aangekondigd, aldus het Witte Huis.
Elk lid van het bestuursorgaan krijgt een portefeuille die essentieel wordt geacht voor de stabiliteit en het langetermijnsucces van Gaza, zo meldt de Amerikaanse autoriteit.
Internationale reacties en betrokkenheid
Enkele wereldleiders hebben aangegeven een rol te overwegen binnen dit proces. De Argentijnse president Javier Milei, een bondgenoot van Trump, bedankte de Amerikaanse president op zaterdag voor de uitnodiging om het land te vertegenwoordigen op de Raad. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Egypte kondigde aan dat president Abdel Fattah el-Sisi de uitnodiging van Trump overweegt om deel te nemen aan de vergadering.
Sinds de eerste fase van de vredesstrategie, aangekondigd door Trump in oktober, blijft het bestand grotendeels gehandhaafd. Het vormen van de Raad vertegenwoordigt een nieuw hoofdstuk in de visie van de Amerikaanse regering op langdurige vrede in de regio. Desalniettemin vragen analisten zich af hoe deze organisatie daadwerkelijk invloed zal uitoefenen, vooral gezien de onzekerheden over haar bevoegdheden en het lidmaatschap.
Recente politieke geschiedenis en controverse om Blair
Tony Blair won drie opeenvolgende verkiezingen in Groot-Brittannië tussen 1997 en 2005, maar blijft een omstreden figuur. Zijn leiderschap wordt geëvalueerd op basis van zowel zijn beleidsmaatregelen als de controverse rondom de Irak-oorlog. Verschillende successen worden erkend, zoals het invoeren van het minimumloon, investeringen in openbare diensten en het bijdragen aan vrede in Noord-Ierland. Aan de andere kant blijft hij nauw verbonden met de controversiële invasie in Iraq in 2003, die gebaseerd zou zijn op onjuiste inlichtingen. Een Brits onderzoek uit 2016 concludeerde dat de grondslag voor de oorlog “allesbehalve bevredigend” was.
Blair erkende achteraf dat hij “verdriet, spijt en excuses” had en volledige verantwoordelijkheid nam voor de gevolgen van de oorlog. Zijn carrière na Irak omvat onder andere werkzaamheden als interim-gezant voor het Midden-Oosten, maar hij blijft een polariserend figuur. Volgens Fawaz Gerges, een professor internationale betrekkingen, heeft hij “veel bagage” en wordt hij door velen ervan beschuldigd “bloed aan zijn handen te hebben.”
Relaties en het Israëlisch-Palestijnse conflict
Blair wordt door Gerges beschouwd als een zeer voorstander van Israel, vergelijkbaar met enkele Amerikaanse leden van de Raad. Deze houding wordt door critici als problematisch gezien door Palestijnen en Arabieren. Zowel Israël als Hamas beschuldigen elkaar van het schenden van het staakt-het-vuren en het niet nakomen van hun overeenkomsten. Volgens het Gazaanse ministerie van Gezondheid zijn sinds het begin van de huidige wapenstilstand bijna 450 Palestijnen omgekomen.
Vragen over de ontmanteling van Hamas en de toekomstige controle over Gaza blijven op de onderhandeltafel liggen, terwijl onduidelijk is wanneer Israël verder zal terugtrekken van de ‘gele lijn’ binnen Gaza, die momenteel een grens aangeeft waar Israel nog steeds controle over heeft.
Toekomstige stappen en onzekerheden
De Verenigde Staten zetten hun plannen voort voor een verdere fase van vrede in Gaza, gericht op ‘ontmilitarisering, technocratisch bestuur en wederopbouw’. Witkoff verwoordde woensdag dat er nog geen concrete details zijn over de volgende stappen die zouden kunnen helpen bij het overwinnen van de obstakels in de onderhandelingen.
Yossi Mekelberg, een senior adviseur bij Chatham House, stelde dat het te vroeg is om de impact van de Raad te voorspellen. Op dit moment is het nog slechts een lijst met namen zonder duidelijkheid over hoe de besluitvorming, de financiën en de machtsverdeling in de praktijk zullen functioneren. In een gesprek met NBC News benadrukte hij dat de goede bedoelingen van de betrokkenen niet genoeg zijn; het is essentieel dat Gaza’s wederopbouw wordt geleid door de Palestijnen en niet wordt opgelegd door de internationale gemeenschap. Hij voegde toe dat, zolang de Raad zich daartoe inzet, dat het voor hem acceptabel is.
