Nieuwe leiding voor de Amerikaanse vredesraad in Gaza
De premier van Israël heeft aangekondigd dat Nickolay Mladenov, voormalig vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor het Midden-Oosten en Bulgaarse diplomaat, wordt aangesteld als algemeen directeur van de raad onder leiding van de Amerikaanse president Donald Trump. Deze raad houdt zich bezig met het toezicht op het vredesproces in Gaza.
Deze benoeming vormt een belangrijke stap in het hervatten van het vredesproces, dat sinds het staakt-het-vuren van oktober, waarmee meer dan twee jaar van conflicten tussen Israël en Hamas beëindigd werden, stil ligt.
Benjamin Netanyahu deed de bekendmaking na een ontmoeting met Mladenov in Jeruzalem. Naast de aankondiging werden foto’s en een korte, geluidloze video getoond waarop zij handdrukken.
In de verklaring stelde Netanyahu Mladenov aan als de “aangewezen” algemeen directeur van de raad, die moet toezien op de uitvoering van de tweede, veel complexere fase van het staakt-het-vuren. Er kwam nog geen bevestiging van uit Washington.
Later deze maand wordt vermoedelijk de lijst van leden van de raad bekendgemaakt. Mladenov zal daarbij optreden als hun vertegenwoordiger ter plaatse.
Een hoge Amerikaanse functionaris, die op voorwaarde van anonimiteit sprak omdat de benoeming nog niet officieel was aangekondigd, bevestigde dat Mladenov de keuze van de Amerikaanse regering is voor de dagelijkse leiding van de vredesraad op het terrein.
Volgens het Amerikaanse plan is de raad verantwoordelijk voor het toezicht op een nieuw technocratisch Palestijns bestuur, de wapens van Hamas, de inzet van een internationale veiligheidsmacht, verdere terugtrekkingen van Israëlische troepen en de reconstructie in Gaza.
De geschiedenis van Mladenov en de huidige situatie in Gaza
Mladenov is voormalig minister van Defensie en Buitenlandse Zaken van Bulgarije en diende als VN-gezant in Irak. Van 2015 tot 2020 was hij de VN-gezant voor het Midden-Oosten, met als taak het verminderen van spanningen tussen Israël en Hamas. Tijdens die periode was hij vaak betrokken bij pogingen tot dialoog en vrede.
Het eerste staakt-het-vuren in oktober had als doel de gevechten te stoppen en leidde tot een ruil van gijzelaars, waarbij Hamas Palestijnen ruilde voor Israëlische gevangenen. Hoewel het akkoord over het algemeen werd nageleefd, blijven er beschuldigingen en onduidelijkheden bestaan. Hamas heeft nog altijd niet de lichamen geretourneerd van een Israëlische politieman die viel bij de aanval op 7 oktober 2023, die de oorlog in gang zette. Tegenover de voortdurende Israëlische aanvallen in Gaza staan meldingen van meer dan 400 Palestijnen die zijn omgekomen, volgens lokale gezondheidsautoriteiten.
Israël stelt dat de aanvallen een reactie zijn op schendingen van het akkoord, terwijl Palestijnse gezondheidsmedewerkers aangeven dat veel burgers onder de slachtoffers zijn.
Hedendaagse incidenten in Gaza en de reactie van Israël
Een recent incident betrof de dood van een 11-jarig meisje, Hamsa Housou, tijdens een Israëlische aanval in het noorden van Gaza. Haar familie was teruggekeerd naar een veilige zone na de wapenstilstand van 10 oktober. Na inslagen in haar huis in Jabaliya, werd ze naar het ziekenhuis gebracht en overleed later aan haar verwondingen.
Haar oom, Khamis Housou, vertelde dat de familie op 11 oktober, een dag na de wapenstilstand, was teruggekeerd. Israëli’s leger beweert dat ze niet op de hoogte was van slachtoffers door hun acties en dat deze reacties deel uitmaken van de naleving van de overeenkomst.
De buurten in Jabaliya, waaronder Falluja waar de familie woont, worden dagelijks beschoten, ondanks dat ze op de veilige, westelijke zijde van de wapenstilstandslijn liggen.
Internationale diplomatie en gewelddadigheden
Op donderdag riepen leiders van Egypte en de Europese Unie in Cairo op tot de inzet van een internationale stabilisatie- en vredesmacht in Gaza om de wapenstilstand van oktober te bewaken. Kaja Kallas, de EU-woordvoerder, verklaarde dat Hamas weigert te ontwapenen en dat de vrede in gevaar komt doordat Israël en internationale ngo’s het hulpverleningstoegang beperken.
De huidige situatie in Gaza is nog steeds fragiel, mede doordat het zoeken naar de laatste gijzelaar, Ran Gvili, is hervat. Gvili is een 24-jarige politieagent die op 7 oktober werd ontvoerd toen Hamas bijna 250 mensen meenam en circa 1.200 mensen, voornamelijk burgers, om het leven bracht.
Recente incidenten en juridische gevolgen
Een Israëlische soldaat, die op sociale media een video bevestigde van het afvuren van live vuur in Gaza op nieuwjaarsdag, krijgt een gevangenisstraf van 20 dagen. De militaire woordvoerder Nadav Shoshani verklaarde dat de soldaat in strijd handelde met de procedures door onprofessioneel te schieten en niet aan de orders te voldoen. Volgens hem richtte de soldaat het vuur op een open gebied en niet op burgers of huizen.
Ooggetuigen en mensenrechtenorganisaties uiten kritiek op de onderzoeken van het Israëlische leger en stellen dat het zelden tot disciplinaire acties leidt. Het is uitzonderlijk dat een Israëlische soldaat wordt gestraft voor gedrag in Gaza.
Internationale hulp en het risico van sociale voorzieningen
Philippe Lazzarini, hoofd van het VN-programma voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA), waarschuwde donderdag dat het onder druk zetten van de organisatie door Israël leidt tot een “groot gat” in de dienstverlening. Hij benadrukte dat geen andere organisatie de capaciteit of het vertrouwen heeft om in Gaza gezondheidszorg, onderwijs en sociale diensten te bieden.
Hij benadrukte dat het sluiten van UNRWA’s kantoren, zoals gepland in Ankara, de hulpverlening verder zou bemoeilijken en een enorme leegte zou achterlaten in de ondersteuning voor de Palestijnen.
