Introductie van de commissie en waarom deze wordt ingesteld
De Australische premier Anthony Albanese kondigde de oprichting aan van een grootschalige koninklijke commissie om antisemitisme te onderzoeken, enkele weken nadat twee schutters bij een Joods feest op Bondi Beach vuur openden, waarbij 15 mensen om het leven kwamen. Deze onderzoekscommissie moet inzicht geven in de aard, de frequentie en de oorzaken van antisemitisme in het algemeen, evenals de specifieke omstandigheden rond de massale schietpartij in Bondi.
De taken en bevoegdheden van de commissie
De commissie krijgt de opdracht om aanbevelingen te doen voor de politie en justitiële instanties, het versterken van sociale cohesie en het bestrijden van extremisme. Als een van de meest uitgebreide onderzoeken die door de Australische overheid kunnen worden ingesteld, beschikt een koninklijke commissie over de kracht om getuigen te laten verschijnen en documenten als bewijs op te vragen. Dit soort commissie wordt geleid door voormalig rechter van het Hooggerechtshof Virginia Bell, aldus Albanese.
De rapportage wordt verwacht voor 14 december, exact een jaar na de aanval tijdens een Hanukkah-ceremonie bij het Sydneyse bekende monument.
De aanval en het motief
Albanese noemde de aanval “een antisemitisch terroristisch misdrijf gericht op Joodse Australiërs”, geïnspireerd door ISIS. Hij beschreef de aanval als de dodelijkste die ooit op Australisch grondgebied heeft plaatsgevonden. De verdachte die de aanval overleefde, Naveed Akram, 24 jaar, wordt momenteel geconfronteerd met tientallen juridische aanklachten, waaronder moord en terrorisme.
Akram heeft nog geen pleidooi ingediend. Zijn vader, Sajid Akram, werd tijdens de betrokken episode door de politie doodgeschoten.
Politieke en maatschappelijke reactie
Het aankondigen van de commissie volgde op weken van steeds luidere oproepen van parlementariërs uit verschillende politieke partijen, Joodse leiders en andere publieke figuren, waaronder bekende sporters. Zij drongen aan op een nationale koninklijke commissie in plaats van een onderzoeken op staatsniveau in New South Wales, waar de schietpartij plaatsvond. Albanese had aanvankelijk gevreesd dat zo’n breed onderzoek te lang zou duren, maar ontkende op donderdag dat hij onder druk was gezet om van gedachten te veranderen.
Hij verklaarde: “Ik heb geluisterd. In een democratie is dat een goede zaak.”
Verdere initiatieven en wetgeving
Albanese had al een onderzoek gelanceerd naar de veiligheids- en rechtshandhavingsdiensten in Australië nadat de aanval plaatsvond. Hij gaf aan dat dit onderdeel wordt van de koninklijke commissie. Daarnaast plant hij om een wetgevend pakket door te voeren dat onder meer het aanscherpen van de al strenge wapenwetten en het criminaliseren van uitspraken van haatpredikers omvat. Volgens de regering vallen dergelijke uitspraken vaak net buiten het bereik van vervolging.
