Terugtrekking van de Emiraten en de impact op Socotra
Vorige week heeft de Verenigde Arabische Emiraten haar troepen teruggetrokken uit Jemen, onder druk van een deadline opgelegd door Saoedi-Arabië. Hiermee verlieten zij ook het afgelegen Jemenitische eiland Socotra, samen met ongeveer 600 toeristen die daar waren aangekomen, maar nu niet meer konden vertrekken. Het vliegverkeer op de belangrijkste luchthaven van het eiland kwam stil te liggen, terwijl de crisis tussen de Emiraten en Saoedi-Arabië escaleerde en leidde tot nieuwe conflicten op het vasteland van Jemen, waar beide landen nu steun verlenen aan tegengestelde groepen in de burgeroorlog.
De onzekere situatie voor reizigers en de recente ontwikkelingen
Aurelija Krikstaponiene, een Litouwse die nieuwjaarsavond op Socotra doorbracht, verklaarde dat niemand momenteel over voldoende informatie beschikt en dat iedereen vooral terug wilkeren naar hun gewone leven. Ze had gepland om op zondag terug te vliegen naar Abu Dhabi, maar moet mogelijk nu via Jeddah in Saoedi-Arabië reizen, omdat de controle van de Emiraten op het eiland afneemt.
Socotra: Een oase van rust in de regio
Socotra ligt meer dan 300 kilometer ten zuiden van de Jemenitische kust en was tot voor kort vooral bereikbaar via de lucht, voornamelijk vanuit de Verenigde Arabische Emiraten. Het eiland heeft door de jaren van conflicten op het vasteland een rustige reputatie opgebouwd. Voor toeristen biedt het eiland stranden vol magie en een unieke flora, waaronder de beroemde Socotra-drakensapboom. Het ligt in de Golf van Aden, langs een scheepvaartroute naar de Rode Zee.
De militaire aanwezigheid en de controle over Socotra
De controle over Socotra kwam in 2018 onder invloed van de Emiraten, toen militaire transportvliegtuigen voor het eerst op het eiland landden. Tanks en troepen die werden gedropt, vormden onderdeel van de strategie van de Emiraten om hun invloedssfeer uit te breiden over de wateren rondom het eiland, inclusief de Bab al-Mandab-stroming tussen de Hoorn van Afrika en het Arabisch Schiereiland. Dat gebied is van groot economisch belang doordat het een belangrijke scheepvaartroute en olieproducerend centrum vormt.
De strategische betekenis van Socotra
Volgens Andreas Krieg, universitair docent aan King’s College London, fungeert Socotra als een onzichtbaar vliegdekschip in het centrum van het Bab al-Mandab-netwerk, dat Europa, Azië en Afrika verbindt. Zelfs zonder schoten te lossen, geeft toegang tot het eiland actoren de mogelijkheid om te observeren, te interveniëren en invloed uit te oefenen op de regio.
De toenemende spanningen tussen de Emiraten en Saoedi-Arabië
Na nog geen acht jaar van betrokkenheid op Socotra wordt het plan van de Emiraten om hun invloed verder uit te bouwen, ondermijnd door de ernstigste politieke breuk met Saoedi-Arabië tot nu toe. Hoewel de twee landen in het verleden verschillen over geopolitiek en olieproductie, is het recente conflict zichtbaar uitgesproken geworden. Saoedi-Arabië voert luchtaanvallen uit in Jemen om het land te steunen tegen troepen die door de Emiraten worden gesteund en die op Socotra actief zijn.
De rol van de separatistische beweging en controle op de luchthaven
De eerste landingen van Emiratische troepen in 2018 werden niet welkom geheten door de door Saoedi-Arabië gesteunde Jemenitische regering, die beschuldigingen uitte dat Abu Dhabi controle over de havens en luchthavens van het eiland had overgenomen. Het nationale conflict leidde echter tot de invloed van de Southern Transitional Council (STC), dat streeft naar autonomie en uiteindelijk onafhankelijkheid voor het zuiden van Jemen. Hoewel de STC nog steeds de controle over Socotra bezit, heeft de luchthaven haar controle verloren, volgens bronnen van Reuters. De luchthaven blijft gesloten en een vlucht naar Jeddah op 7 januari bevestigt dat de controle over de faciliteit is verschoven.
De gevolgen voor het lokale leven en de infrastructuur
Een Poolse toerist, Maciej, liet weten dat hij en andere reizigers slechts enkele dagen geld hebben voordat de cash op is en dat er geen geldautomaten of bankverrichtingen mogelijk zijn. Alles is afhankelijk van cash geld, wat betekent dat ze op straat kunnen moeten gaan slapen en afhankelijk worden van voedselhulp van lokale bewoners. Sinds 2018 heeft de Emiratenaanwezigheid geïnvesteerd in infrastructuurprojecten via de Sheikh Khalifa Foundation, waaronder de modernisering van de luchthaven en de aanleg van water-, elektriciteits- en gasvoorzieningen.
De gevolgen voor toerisme en risico’s
Het eiland, dat ooit rustiger was dan de omliggende regio’s, ontwikkelde zich tot een nichebestemming voor toeristen op zoek naar minder bekende locaties en exotische natuur, met pakketten die uitsluitend vanuit Abu Dhabi werden geboekt. Velen hadden het risico van de nabijheid van het conflict in Jemen niet voorzien. Socotra, dat dichter bij Somalië ligt dan bij Jemen, bleef tot nu toe relatief geïsoleerd van de burgeroorlog die het vasteland al meer dan tien jaar teistert, maar de recente escalatie kan de vrede verder verstoren. Een onderzoeker merkt op dat controle over de communicatie en verbindingen op het eiland nu belangrijker geworden is dan ooit.
De situatie voor buitenlanders op Socotra
Bianca Cus, een Roemeense die haar verblijf op Socotra probeert voort te zetten, zegt dat ze elke dag op het eiland geniet, ook nadat ze heeft gehoord dat haar vlucht mogelijk wordt uitgesteld of afgelast. Ze hoopt op een oplossing en blijft de komende tijd op het eiland totdat er een vlucht beschikbaar is.
