De discussie over de aanslag
Na een reeks beschuldigingen vanuit Rusland over een vermeende aanval op een presidentieel paleis met drones, blijft de vraag of deze aanval daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Moskou stelde dat het een “waanzinnige” agressie was, terwijl Oekraïne deze beschuldigingen als onzin bestempelt, bedoeld om een voorwendsel te creëren voor verdere militaire stappen. Tot op heden heeft Rusland geen publiek bewijs geleverd ter ondersteuning van haar claim.
Russische verklaringen en maatregelen
Op maandagavond kondigde de Russische Buitenlandse Minister Sergey Lavrov aan dat 91 drones waren onderschept onderweg naar het huis van Vladimir Poetin aan het Meer van Valdai in de regio Novgorod. Dit bericht leek in tegenspraak met eerdere verklaringen van het Russische verdedigingministerie, dat doorgaans de dagelijke Oekraïense aanvallen documenteert. Volgens het ministerie werden over acht Russische regio’s in totaal 89 drones onderschept, waaronder 18 in Novgorod. Later werd gemeld dat nog eens 23 drones in dezelfde regio waren onderschept.
Na de aankondiging van Lavrov meldde het ministerie dat er 49 drones werden neergeschoten boven Bryansk, een regio bijna 480 kilometer verderop, en dat deze ook gericht waren op Valdai. Het Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov noemde het encounter met de drones een kwestie voor de militaire autoriteiten en noemde Zelenskyy’s ontkenning van de aanval en de twijfel in westerse media als “volledig waanzin”.
Peskov gaf aan dat de diplomatieke positie van Rusland door de aanval zou worden versterkt en dat Rusland klaar is te reageren als dat nodig is. Vyacheslav Volodin, voorzitter van de Russische Kamer van Volksvertegenwoordigers, verklaarde dat er geen vergeving mogelijk is voor Zelenskyy. De berichtgeving over het voorval domineert de nieuwsuitzendingen in de staatstelevisie.
De geopolitieke context en de reactie van de Russische leiders
Poetin heeft nooit gehinderd geuit dat hij de oorlog voortzet zolang zijn eisen niet worden ingewilligd. Over de locatie van Poetin tijdens de vermeende aanval werd geen commentaar gegeven, al verscheen hij enkele uren daarvoor in een televisiebijeenkomst met strijdbevelhebbers. Dit kan worden gezien als een poging om zowel binnenlands als internationaal te voorkomen dat Rusland haar militaire positie verliest. Zelenskyy voerde een eigen communicatiecampagne en sloot een ontmoeting met Trump in Florida als een succesvolle poging, ondanks het ontbreken van een doorbraak in de onderhandelingen.
Professor Matthew Ford van de Zweedse Defensie Universiteit noemt de beschuldigingen ‘volmaakt getimed theater’; hij suggereert dat Poetin probeert de Amerikaanse regering af te schermen van een harde lijn door de beschuldigingen te gebruiken als afleidingsmanoeuvre, zodat hij meer ruimte krijgt voor zijn strategische eisen zonder dat de VS Oekraïne steunt.
De betekenis voor Oekraïne en de internationale reactie
Trump verklaarde dat hij rechtstreeks van Poetin hoorde over de aanval en hier boos over was. Hij noemde het “heel vervelend” en zei dat hij niet wilde dat hetincident invloed zou hebben op de pogingen tot vrede, hoewel hij benadrukte dat er geen bewijs was voor de aanval. Oekraïne blijft bij haar standpunt dat er geen bewijs is en dat Rusland geen plausibele data heeft aangeleverd, ondanks dat bijna een dag verstreken is sinds het vermeende incident.
De reactie van Trump roept bij Oekraïne extra zorgen op over de betekenis van de beloften die het land kreeg, vooral gezien de voortdurende beschietingen en schade in steden door Russische aanvallen. Oekraïne probeert lange termijn zekerheidswaarborgen te verkrijgen, hetzij voor 15, hetzij voor 50 jaar, wat nog steeds een punt van discussie is.
De situatie wordt gecompliceerd door eerdere gebeurtenissen, zoals het falen van het Budapest Memorandum van 1994, waarin het westen en de VS beloofden Oekraïne te beschermen tegen invasie, beloften die volgens velen niet zijn nagekomen. Sviatoslav Yurash, parlementslid en soldaat, noemt de beschuldigingen van de Kremlin een mogelijke ‘false-flag operatie’, bedoeld om het internationale vertrouwen in de rust en vrede te ondermijnen en toekomstige aanvallen te legitimeren.
